Programowanie

Białystok

Współrzędne: 53°07' N 23°10' E53.1166667 23.1666667 (Białystok)

Białystok
Herb Białegostoku Flaga Białegostoku
Województwo	podlaskie
Prawa miejskie	27 lipca 1692 (XVII w.)
Prezydent miasta	Tadeusz Truskolaski
Powierzchnia	102,12 [1] km²
Położenie	53° 07' N 23° 10' E
Wysokość	120-160 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2006)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	294 830[2] 2887 os./km² 395 tys. (2007)
Strefa numeracyjna (do 2005)	+(48) 85
Kod pocztowy	15-XXX wszystkie kody
Tablice rejestracyjne	BI
Położenie na mapie Polski Białystok
Miasta partnerskie	Eindhoven Kaliningrad Kowno Jełgawa Grodno Milwaukee Dijon Częstochowa Miszkolc
Urząd miejski3 ul. Słonimska 1 15-950 Białystok tel. (+48) 85 869-60-00; faks (+48) 85 878-62-65
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Białystok (białorus. Беласток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko) – miasto wojewódzkie w Polsce, leżące nad rzeką Białą (lewy dopływ Supraśli). Jest największym miastem północno-wschodniej Polski i stolicą województwa podlaskiego. Stanowi powiat grodzki Białystok i jest stolicą powiatu białostockiego (powiat ziemski).

Spis treści 1 Ogólna charakterystyka przyrodnicza miasta 1.1 Położenie geograficzne 1.2 Klimat 2 Historia 3 Opis miasta 4 Demografia 5 Religia 5.1 Chrześcijaństwo 5.1.1 Katolicyzm 5.1.2 Prawosławie 5.1.3 Inne wyznania chrześcijańskie 5.2 Islam 5.3 Inne grupy religijne 5.4 Judaizm 6 Mniejszości narodowe 6.1 Białorusini 6.2 Rosjanie 6.3 Tatarzy 6.4 Pozostałe 7 Zabytki 7.1 Renesans 7.2 Barok 7.3 Wiek XIX 7.4 Wiek XX 8 Kultura 8.1 Muzea i galerie 8.2 Teatry i filharmonia 8.3 Chóry 8.4 Kina 8.5 Handel 8.6 Większe Sklepy 8.7 Restauracje 8.8 Inne ośrodki kultury 9 Komunikacja 9.1 Drogi 9.2 Kolej 9.3 Komunikacja miejska 9.4 Infrastruktura rowerowa 9.5 Lotnisko 10 Lokalne media 10.1 Telewizja 10.2 Radio 10.3 Prasa codzienna 10.4 Magazyny bezpłatne 10.5 Inne 11 Edukacja i nauka 11.1 Wyższe uczelnie 11.2 Instytucje Naukowo-Badawcze 12 Miejsca noclegowe 12.1 Hotele 12.2 Motele 12.3 Zajazdy 13 Sport i rekreacja 13.1 Kluby i organizacje sportowe (najważniejsze) 13.2 Obiekty sportowo-rekreacyjne 14 Ważniejsze wydarzenia miejskie 14.1 Festiwale mniejszości narodowych 15 Ciekawostki 16 Przypisy 17 Zobacz też 18 Linki zewnętrzne

[edytuj] Ogólna charakterystyka przyrodnicza miasta

[edytuj] Położenie geograficzne

Według podziału fizyczno-geograficznego Jerzego Kondrackiego Białystok leży w makroregionie Nizina Północnopodlaska, w zachodniej części mezoregionu zwanego Wysoczyzną Białostocką.

[edytuj] Klimat

Zgodnie z podziałem rolniczo-klimatycznym Polski Romualda Gumińskiego, Białystok położony jest w dzielnicy podlaskiej. Klimat jej jest wyraźnie chłodniejszy od innych dzielnic nizinnych. Średnie temperatury stycznia mieszczą się w granicach od -4 do -6°C, należą one do najniższych w Polsce. Średnia temperatura roczna wynosi ok. 7°C. Liczba dni mroźnych wynosi od 50 do 60, z przymrozkami od 110 do 138 dni, a czas zalegania pokrywy śnieżnej od 90 do 110 dni. Średnie sumy opadów rocznych oscylują wokół wartości 550 mm, a okres wegetacyjny trwa 200 do 210 dni.

[edytuj] Historia

[edytuj] Opis miasta

Wśród miast wojewódzkich Polski, Białystok jest drugim miastem pod względem gęstości zaludnienia, jedenastym pod względem ludności i trzynastym pod względem powierzchni.

Organizacje, do których należy Białystok: Unia Metropolii Polskich, Euroregion Niemen, Fundacja Zielone Płuca Polski (siedziba), Eurocities.

Białystok pełni funkcję administracyjnego, gospodarczego, naukowego i kulturalnego centrum regionu.

Miasto tworzy Białostocką Aglomerację Miejską.

Uwarunkowania geograficzne (miasto leży w sąsiedztwie Białorusi, Litwy i Rosji) i historyczne sprawiły, że Białystok jest miejscem, gdzie od wieków żyli wspólnie ludzie różnych kultur, wyznań i narodowości. To właśnie ukształtowało specyficzny charakter miasta.

Miasto jest ośrodkiem handlu głównie ze wschodem. Działa tu Centrum Promocji Rynku Wschodniego. W Białymstoku odbywają się międzynarodowe Targi Tekstylno-Odzieżowe, Żywności i Przetwórstwa, Konsumpcyjne, Rolno-Spożywcze.

Białystok jest dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego, rozwinięty jest też przemysł elektromaszynowy (elektroniczny, maszynowy i metalowy), drzewny, spożywczy, materiałów budowlanych, huta szkła oraz elektrociepłownia.

Znajduje się w obszarze funkcjonującym pod nazwą Zielone Płuca Polski (dawne tereny województw: białostockiego, łomżyńskiego, olsztyńskiego, ostrołęckiego i suwalskiego). Około 32% jego powierzchni zajmują tereny zielone. Parki i skwery oraz 1779 ha lasów znajdujących się w granicach miasta tworzą specyficzny i zdrowy mikroklimat. W obrębie Białegostoku znajdują się dwa rezerwaty przyrody o powierzchni łącznej 105 ha, będące pozostałościami Puszczy Knyszyńskiej. W granicach aglomeracji znalazł się również fragment Narwiańskiego Parku Narodowego. Takie usytuowanie rezerwatów przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie miasta jest unikatowe. Ze względu na te walory w 1993 roku Białystok jako pierwszy w Polsce został przyjęty do międzynarodowego projektu Sieci Zdrowych Miast prowadzonego przez Światową Organizację Zdrowia.

W Białymstoku działa ponad 570 organizacji pozarządowych (w tym 56 towarzystw i związków m.in. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne).

Stacjonuje tu 18 Brygada Obrony Terytorialnej (ul. Kawaleryjska).

[edytuj] Demografia

W Białymstoku mieszka 294 tysięcy mieszkańców, z czego kobiet 156 tysięcy, mężczyzn 138 tysięcy.

Zmiana liczby ludności w ostatnich latach:

• 1950 - 68 500
• 1960 - 121 000
• 1970 - 168 000
• 1980 - 224 000
• 1990 - 270 500
• 2000 - 285 500
• 2004 - 292 000
• 2006 - 294 830

[edytuj] Religia

[edytuj] Chrześcijaństwo

[edytuj] Katolicyzm

Miasto jest stolicą metropolii białostockiej Kościoła rzymskokatolickiego (36 parafii).

[edytuj] Prawosławie

Miasto jest stolicą diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Białystok jest największym skupiskiem wyznawców prawosławia w Polsce (około 45 tys. wiernych w 11 parafiach, co stanowi 15% mieszkańców miasta; 1,5% (ok. 1,1 tys.) białostockich prawosławnych to Białorusini). Działają tu m.in.: Centrum Kultury Prawosławnej, Radio Orthodoxia, Bractwo św. Cyryla i Metodego, Bractwo Młodzieży Prawosławnej, Chór AKSION oraz Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia "Eleos". Diecezja posiada także własną przychodnię. Wydawane są czasopisma: "Arche. Wiadomości Bractwa", "Fos" oraz "Przegląd Prawosławny". Odbywają się liczne prawosławne festiwale, m.in.: Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej oraz Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej. W strukturach Uniwersytetu w Białymstoku działa Katedra Teologii Prawosławnej. W pobliskim Supraślu znajduje się męski Klasztor Zwiastowania NMP, a w Białymstoku – żeński Klasztor Narodzenia NMP oraz największa w Polsce cerkiew.Od 2007r. w Białymstoku działa Prawosławna Szkoła Podstawowa Im.św. Cyryla i Metodego . Na razie w szkole jest tylko jedna klasa (1) ale z roku na rok bedzie ich przybywac.

[edytuj] Inne wyznania chrześcijańskie

Swoje zbory w Białymstoku posiadają również protestanci: Kościół Zielonoświątkowy (dwa zbory), Kościół Chrześcijan Baptystów (w planach jest budowa drugiej świątyni), Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół Boży w Chrystusie oraz Świadkowie Jehowy

[edytuj] Islam

W stolicy województwa mieszkają również muzułmanie ponad 2 tys.(gł. Tatarzy). Działa tu Centrum Islamskie, Dom Modlitwy oraz organizacje: Muzułmańska Gmina Wyznaniowa, Stowarzyszenie Studentów Muzułmańskich oraz Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształtowania Kulturalnego. Wydawane jest czasopismo "Pamięć i trwanie". Budowane jest także Centrum Kultury Islamu oraz meczet.

[edytuj] Inne grupy religijne

W Białymstoku działają także buddyjski Ośrodek Karma Kagyu i Białostocka Grupa Zen.

[edytuj] Judaizm

Do 1939 roku w Białymstoku mieszkało 80 tysięcy Żydów, funkcjonowało ponad 60 synagog oraz inne placówki żydowskie.

• Zobacz też: Synagogi Białegostoku

[edytuj] Mniejszości narodowe

[edytuj] Białorusini

Białystok to ośrodek kulturalno-społeczny Białorusinów (według spisu powszechnego mieszka ich tutaj prawie 7,5 tys., co stanowi 2,5% mieszkańców Białegostoku). Działają tu Konsulat Białorusi oraz takie organizacje jak: Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Związek Młodzieży Białoruskiej, Związek Białoruski w RP, Białoruskie Stowarzyszenie Literackie "Białowieża", Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich, Białoruskie Zrzeszenie Studentów, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, Towarzystwo Kultury Białoruskiej. W Białymstoku odbywają się także ogólnopolskie imprezy kulturalne m.in.: Festiwal "Piosenka Białoruska" oraz Święto Kultury Białoruskiej. Działa niezależne białoruskie Radio Racja, nadające sygnał także na Białoruś. Wydawane są tu białoruskie czasopisma: Niwa, Białoruskie Zeszyty Historyczne, Pravincyja oraz Czasopis.

[edytuj] Rosjanie

Rosjanie to mniejszość narodowa, która liczy około 10-15 tysięcy osób, mieszkających głównie w Białymstoku, na Suwalszczyźnie i Mazurach. W Białymstoku działa ich główna organizacja – Rosyjskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe, organizujące Dni Kultury Rosyjskiej.

[edytuj] Tatarzy

W Białymstoku mieszka ok. 1800 Tatarów. Działa Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej (oddział podlaski), wydawane jest czasopismo "Życie Tatarskie". Być może powstanie w stolicy województwa podlaskiego Instytut Historii Tatarów.

[edytuj] Pozostałe

W Białymstoku mieszkają również: Romowie (działa Centralna Rada Romów w Polsce, ukazuje się ich miesięcznik "Rrom p-o Drom") oraz Ukraińcy (według spisu powszechnego w Białymstoku mieszka 417 Ukraińców, działają: Związek Ukraińców Podlasia, Związek Ukraińskiej Młodzieży Niezależnej).

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Renesans

• Stary Kościół Farny, ul. Rynek Kościuszki (1617-1626)

[edytuj] Barok

• Cerkiew św. Marii Magdaleny, ul. Sosnowa (II poł. XVIII w.)
• Kamienica staromiejska, ul. Rynek Kościuszki (ob. Astoria, zbudowana po 1753)
• Plebania, ul. Kościelna (1760)
• Klasztor Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego, ul. Rynek Kościuszki (1769)
• Pałacyk gościnny Branickich, ul. Kilińskiego 6 (poł. XVIII w.)
• Ratusz, ul. Rynek Kościuszki (1745-1761)
• Dawny szpital, ul. Rynek Kościuszki (II poł. XVIII w.)
• Zespół pałacowo-parkowy Branickich (XVIII w.)

[edytuj] Wiek XIX

• Sobór św. Mikołaja, ul. Lipowa (klasycystyczna, 1846)
• Dawna zbrojownia Cekhaus, ul. Rynek Kościuszki (klasycystyczna, 1795-1807)
• Dworzec kolejowy, ul. Kolejowa (neorenesansowy, lata 60. XIX w.)
• Fabryka Towarzystwa Białostockiej Manufaktury "E.Becker i s-ka", ul. Świętojańska (neorenesansowa, 1895-1901)
• Komora celna Domek Napoleona, Aleja Jana Pawła II 62 (klasycystyczna, poł. XIX w.)
• Loża masońska, ul. Kilińskiego (klasycystyczna, 1803-1806)
• Pałac Hasbacha, ul. Dojlidy Fabryczne 23 (neorenesansowy, lata 80. XIX w.)
• Kościół Najświętszego Serca Jezusowego, ul. Traugutta (1884 - wybudowany jako cerkiew, w okresie międzywojennym przemianowany na kościół rzymskokatolicki)
• Cmentarz Farny, ul. Raginisa (1888)
• Pałac Rüdigerów, później Kreuzensternów i Lubomirskich, ul. Dojlidy Fabryczne 26 (klasycystyczny, poł. XIX w.)
• Ulica Warszawska – zespół kamienic i pałaców miejskich z XIX w.
• Willa gen. von Driesena, ul. Świętojańska (zbudowana po 1878 w stylu "szwajcarskim")
• Wileński Bank Handlowy, ul. Sienkiewicza/Warszawska (neorenesansowy, lata 90. XIX w.)
• Dzielnica Bojary
• Cerkiew Wszystkich Świętych, ul. Wysockiego (koniec XIX w.)
• Cmentarze żydowskie w Białymstoku – założone w XVIII, XIX i XX wieku
• Synagoga Piaskower w Białymstoku – wybudowana w XIX wieku
• Zespół koszar 10. Pułku Ułanów Litewskich, ul. Kawaleryjska (1890-1950)
• Zespół fabryki Chany Marejn, ul. Włókiennicza (1892-1920)
• zespół fabryki Wolfa Zilberblatta, ul. Włókiennicza (1892-1910)
• Kościół św. Stanisława, ul. Wiadukt (koniec XIX w.)
• Zespół koszarowy Pułku Huzarów, ul. Bema (II poł. XIX-XX w.)
• Zespół fabryki Steina, ul. Poleska (XIX/XX w.)
• Kamienice w centrum miasta (XIX/XX w.)
  • m.in. ul. Kilińskiego, Sienkiewicza, Lipowa, Waszyngtona, Waryńskiego, Nowy Świat, Świętojańska, Dąbrowskiego
• Dworek Stefanowiczów znajdujący się przy ul. Bacieczki.(XIX w.)

[edytuj] Wiek XX

• Willa fabrykanta Steina, ul. Artyleryjska (pocz. XX)
• Bazylika Mniejsza, ul. Rynek Kościuszki (neogotycka, 1900-1905)
• Zespół Fabryki Sukna "Nowik i Synowie", ul. Augustowska, Mickiewicza (pocz. XX w.)
• Zespół więzienia carskiego, ul. Kopernika (ok. 1905)
• Pałac Nowika, ul. Lipowa (eklektyczny)
• Kościół św. Wojciecha, ul. Warszawska (neoromański, 1909-1912)
• Wieża ciśnień, ulica Wysockiego (1923-1925)
• Kościół św. Rocha, ul. św. Rocha (modernistyczny, 1927-1946)
• Dawny Dom Ludowy, ul. Elektryczna (modernistyczny, 1936-1938)
• Zespół d. Sądu Okręgowego i Izby Skarbowej, ul. Mickiewicza (modernistyczny, lata 30. XX w.)
• Bank, ul. Rynek Kościuszki (socrealizm, 1947-1950)
• Komitet Wojewódzki PZPR, ul. Liniarskiego (socrealizm, 1951-1952)

[edytuj] Kultura

[edytuj] Muzea i galerie

Białystok jest największym ośrodkiem kulturalnym w północno-wschodniej Polsce. Działa tu największe w województwie Muzeum Podlaskie, posiadające oddziały w Białymstoku (Muzeum Historyczne, Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, Białostockie Muzeum Wsi), Choroszczy (Muzeum Wnętrz Pałacowych), Supraślu, Tykocinie oraz Bielsku Podlaskim. Oprócz niego w Białymstoku działają: Muzeum Wojska oraz Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu w Białymstoku. Mieści się tu również jedna z najlepszych polskich galerii sztuki współczesnej – Galeria Arsenał. Drugą miejską galerią jest Galeria im. Sleńdzińskich, posiadająca największy w Polsce zbiór dzieł sztuki i pamiątek archiwalnych polskiego rodu artystów z Wilna. Ponadto działa tu 19 prywatnych galerii sztuki.

[edytuj] Teatry i filharmonia

Dzięki Białostockiemu Teatrowi Lalek oraz Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej warszawskiej Akademii Teatralnej Białystok uzyskał miano polskiego centrum sztuki lalkarskiej. Oprócz BTL-u istnieje tu także Teatr Dramatyczny oraz kilkanaście teatrów prywatnych (w tym Teatr Wierszalin z Supraśla k. Białegostoku). Miasto posiada również filharmonię. Miasto wraz z Urzędem Marszałkowskim planuje budowę Europejskiego Centrum Muzyki i Sztuki, w skład którego wchodzić mają: Opera i Filharmonia Podlaska, rozbudowany teatr lalek oraz multikino.

[edytuj] Chóry

• Chór Akademii Medycznej
• Chór Katedralny Carmen
• Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej
• Chór Politechniki Białostockiej
• Chór Uniwersytetu w Białymstoku
• Białostocki Chór Kameralny Cantica Cantamus
• Schola Cantorum Bialostociensis
• AKSION Młodzieżowy Chór Prawosławnej Katedry pw. św. Mikołaja w Białymstoku
• Chór Wyższej Szkoły Administracji Publicznej

[edytuj] Kina

• Centrum Filmowe Helios - (8 sal, 1705 miejsc) Galeria Biała
• Kino Forum - dzierżawa budynku kończy się w Marcu 2008
• Kino Pokój
• Kino Syrena
• Kino Ton

[edytuj] Handel

W Białymstoku znajdują się następujące obiekty handlowe:

• Galeria Kwadrat
• CH Aneks
• Galeria Zielone Wzgórza
• Galeria Podlaska
• Galeria Biała
• Galeria Jagi (planowane, otwarcie w III kwartale 2011 r.)
• Alfa Centrum (otwarcie pod koniec 2008)
• CH Hetman (w budowie, otwarciie IV kw. 2008)

[edytuj] Większe Sklepy

• Auchan (drugi w budowie w C.H. Hetman)
• Carrefour - 2 (jeden w Galerii Zielonych Wzgórzach, a drugi Galerii Podlaskiej)
• Real (w Galerii Białej)
• Makro Cash and Carry
• MediaMarkt (w Galerii Białej)
• Leroy Merlin

[edytuj] Restauracje

• KFC - Galeria Biała
• McDonald's (2)
• Telepizza (3) - (trzecie w Galerii Podlaskiej)

[edytuj] Inne ośrodki kultury

W Białymstoku działa kilkanaście bibliotek – największe z nich to Książnica Podlaska oraz Biblioteka Uniwersytecka. Osoby starsze i niepełnosprawne mogą bezpłatnie korzystać z biblioteki Fundacji Edukacji i Twórczości, która oferuję usługę „książka na telefon” skierowaną do osób nie będących w stanie dotrzeć osobiście do wypożyczalni. Pozostałe instytucje kulturalne to m.in.: Białostocki Ośrodek Kultury, Centrum Kultury Prawosławnej, Dom Kultury "Śródmieście", Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury oraz Młodzieżowy Dom Kultury.

[edytuj] Komunikacja

Białystok to największy węzeł komunikacyjny północno-wschodniej Polski. Przez miasto przebiega linia kolejowa o znaczeniu europejskim Warszawa - Suwałki - Kowno - Ryga - Tallinn, która krzyżuje się tu z linią kolejową Ełk - Czeremcha - Siedlce. Białystok posiada bezpośrednie połączenia kolejowe między innymi z Warszawą, Olsztynem, Gdańskiem, Wrocławiem. Pociągi lokalne docierają do Suwałk, Ełku, Sokółki, Kuźnicy, Czeremchy i Małkinii. Dobrze rozwinięta jest również komunikacja autobusowa. Dominującą pozycję na rynku przewozów autobusowych ma przedsiębiorstwo PKS Białystok, które utrzymuje wiele linii dalekobieżnych ( m.in. do Warszawy, Zakopanego, Zielonej Góry, Gdańska, Szczecina, Lublina, Gołdapi, Suwałk) oraz lokalnych do większości miast i wsi województwa podlaskiego. Coraz większą rolę odgrywają też przewoźnicy prywatni obsługujący połączenia m.in. do Warszawy, Moniek, Bielska Podlaskiego, Czeremchy, Czarnej Białostockiej i Tykocina oraz Krynek.

[edytuj] Drogi

Przez Białystok przebiega międzynarodowa drogowa trasa europejska E67, pokrywająca się na terenie kraju z drogą krajową nr 8 (oznaczaną wcześniej jako DK8), łącząca kraje Europy Zachodniej ze Skandynawią, znana też pod nazwą Via Baltica. W mieście krzyżuje się ona z drogą krajową nr 19 (wcześniej DK19. Planowana jest ich rozbudowa standardu dróg ekspresowych: S19 oraz S8.

[edytuj] Kolej

[edytuj] Komunikacja miejska

Aglomerację białostocką obsługuje dwóch organizatorów komunikacji: Urząd Miasta w Białymstoku (Wydział Transportu Miejskiego) oraz Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Białymstoku (przekształcone w 2006 r. w spółkę akcyjną). W ramach komunikacji organizowanej przez UM w Białymstoku operują trzy przedsiębiorstwa autobusowe: Komunalny Zakład Komunikacyjny, Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej oraz Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne. W lutym 2004 funkcje Zakładu Obsługi Komunikacji Miejskiej, który zajmował się organizacją komunikacji, sprzedażą biletów oraz nadzorem spółek autobusowych, przejął Zarząd Dróg i Transportu (ZDT lub ZDiT) a w czerwcu 2006 Wydział Transportu Miejskiego. W marcu 2007 Wydział Transportu Miejskiego został połączony z Wydziałem Dróg Miejskich, w wyniku czego powstał Departament Dróg i Transportu (DT lub DDT). Od początku roku 2007 w stosunku do komunikacji miejskiej w Białymstoku używana jest nazwa Białostocka Komunikacja Miejska (BKM). Obecnie Białystok jest największym miastem w Polsce, które posiada tylko jeden rodzaj trakcji w komunikacji zbiorowej. Kursuje tam 35 linii autobusowych. W 2005 roku została uruchomiona przez KZK komercyjna linia regionalna "B" na trasie Białystok - Borsukówka (koło Knyszyna).

Białostocka komunikacja miejska wyróżnia się prowadzeniem mobilnego systemu informacji o rozkładzie jazdy, który jest dostępny także dla osób niewidomych i słabowidzących - Ginger.

zobacz także: autobusy miejskie w Białymstoku

[edytuj] Infrastruktura rowerowa

W Białymstoku od połowy lat 90. wybudowano ponad 20 km dróg rowerowych. Większość z nich istnieje na osiedlach położonych na zachód od centrum miasta (Zielone Wzgórza, Wysoki Stoczek), lecz przyjęty w połowie lat 90. XX w. tzw. AZ Plan zakłada pokrycie całego miasta gęstą siecią ścieżek. Obecnie przy prawie każdej większej inwestycji drogowej jest tworzona wydzielona droga dla rowerów.

Białostockie drogi dla rowerów są krytykowane przez użytkowników - najczęstsze zastrzeżenia dotyczą nawierzchni z kostki betonowej, braku ciągłości ścieżek, braku łuków na zakrętach ciągów oraz wysokich krawężników na przejazdach rowerowych. Od 2003 r. w białostoccy rowerzyści protestując przeciwko lekceważącemu stosunkowi władz do spraw rowerowych uczestniczą w Masie Krytycznej.

[edytuj] Lotnisko

Na obszarze miasta istnieje lotnisko sportowe Aeroklubu Białostockiego. Od wielu lat trwają dyskusje co do miejsca lokalizacji, celowości i zakresu działania nowego lotniska, gdyż z uwagi na położenie miasta nie będzie miało ono charakteru portu lotniczego.

[edytuj] Lokalne media

[edytuj] Telewizja

• TVP Białystok
• TV Jard (tylko sieci kablowe)
• PTV (tylko sieci kablowe)
• BTM (tylko sieci kablowe)

[edytuj] Radio

• Polskie Radio Białystok – 99,4 MHz
• Radio Akadera – 87,7 MHz
• Polskie Radio Program III - 96,0 MHz
• Polskie Radio Program I - 106,4 MHz
• Radio Jard – 89,2 MHz
• Radio Jard II – 103,9 MHz
• Radio VOX FM Białystok - Radio Katolickiej Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Białostockiej – 103,3 MHz
• Radio Maryja Biuro w Białymstoku – 104,7 MHz
• Radio Racja – 105,5 MHz
• Radio ORTHODOXIA – Radio Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej – 102,7 MHz
• Radio Eska – 90,6 MHz
• Radio Bis – 91,1 MHz
• Radio Złote Przeboje – 101,0 MHz
• Radio Nadzieja - 103,6 MHz
• Radio WaWa - 88,6 MHz
• Radio Zet - 107,3 MHz
• Radio RMF FM - 100,2 MHz

[edytuj] Prasa codzienna

• Gazeta Współczesna
• Kurier Poranny
• Gazeta Wyborcza Białystok

[edytuj] Magazyny bezpłatne

• 4bialystok.pl
• Teraz Białystok
• Metro
• Białostocki Magazyn Miejski
• Gazela – Magazyn Miejski Białegostoku
• Tygodnik EXTRA Podlasie

[edytuj] Inne

• Polska Agencja Prasowa – Oddział w Białymstoku
• BialystokOnline.pl Portal Miejski
• Portal informacyjny województwa podlaskiego
• Bstok.pl Miejski Portal Informacyjny
• Echo Bojar – kwartalnik sublokalny
• Jagiellonia - magazyn sympatyków Jagiellonii Białystok
• Chochla - magazyn dla wielbicieli gastronomii

[edytuj] Edukacja i nauka

[edytuj] Wyższe uczelnie

• Politechnika Białostocka
• Akademia Medyczna w Białymstoku
• Uniwersytet w Białymstoku
• Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina filia w Białymstoku
• Akademia Teatralna w Warszawie filia w Białymstoku
• Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku
• Papieski Wydział Teologiczny Sekcja św. Jana Chrzciciela Studium Teologii w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Kosmetologii i Ochrony Zdrowia w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Menedżerska w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Dziennikarska w Warszawie filia w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Matematyki i Informatyki Użytkowej w Białymstoku
• Wyższa Szkoła Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie filia w Białymstoku
• Niepaństwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Białymstoku

[edytuj] Instytucje Naukowo-Badawcze

• Oddział Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie
• Stacja Doświadczalna Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu
• Zakład Doświadczalny Instytutu Energetyki w Warszawie
• Podlaskie Laboratorium Oceny Mleka
• Centrum Doskonałości Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem PB
• Centrum Innowacji i Transferu Technologii PB
• Wschodni Ośrodek Transferu Technologii UwB
• Oddział Instytutu Pamięci Narodowej
• Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
• Ośrodek Diagnostyczno-Badawczy Chorób Przenoszonych Drogą Płciową
• Oddział Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej
• Oddział Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w Warszawie
• Pracownia Badań Żywności Genetycznie Modyfikowanej WSSE w Białymstoku (bada żywność także w województwach warmińsko-mazurskim, pomorskim oraz mazowieckim)

W Białymstoku studiuje ponad 50 tys. studentów.

Najstarszą uczelnią w Białymstoku jest Akademia Medyczna (zał. 1950, 3900 studentów), zarządzająca dwoma szpitalami klinicznymi. Dzięki Klinice Ginekologii AM (pierwsze w Polsce zapłodnienie in vitro) oraz Kriobankowi Białystok jest znanym ośrodkiem leczenia niepłodności. Do grona najlepszych w Polsce placówek badających alergie pokarmowe należy III Klinika Chorób Dziecięcych AM.

Politechnika Białostocka (15 tys. studentów) jest największą uczelnią techniczną w północno-wschodniej Polsce. Powstała w 1964 roku. Cztery lata później powstała filia Uniwersytetu Warszawskiego. W 1997 r. przekształcona została w samodzielny Uniwersytet w Białymstoku (16 tys. studentów). Jest to największa uczelnia w województwie podlaskim.

Białostockie środowisko muzyczne dążyło do utworzenia uczelni muzycznej, mającej być kontynuatorką tradycji Konserwatorium Wileńskiego. Udało się to w 1974 roku. Powstała wtedy filia warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (później Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina). Filia dostała już od macierzystej uczelni zgodę na usamodzielnienie się. Rok później powstał Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, który z Białostockim Teatrem Lalek, rozsławił miasto i zrobił z niego polskie centrum sztuki lalkarskiej.

Po 1990 roku w Białymstoku zaczęły powstawać uczelnie prywatne (obecnie jest ich 12), są to m.in.: Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania (zał. 1993, jedna z najlepszych niepaństwowych uczelni magisterskich w Polsce), Wyższa Szkoła Administracji Publicznej (1996, najlepsza polska uczelnia zawodowa 2005 wg rankingu "Rzeczpospolitej" i "Perspektyw") oraz Wyższa Szkoła Ekonomiczna (1996).

W Białymstoku działa również Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne. Oprócz niego Sekcja św. Jana Chrzciciela Papieskiego Wydziału Teologicznego prowadzi Studium Teologii.

[edytuj] Miejsca noclegowe

[edytuj] Hotele

• Hotel Branicki
• Hotel Cristal
• Hotel Gołębiewski
• Hotel Gromada-Leśny
• Hotel Pastel
• Hotel Diadem
• Hotel Starodworski
• Hotel Turkus
• Hotel Trio
• Hotel Zwierzyniec

[edytuj] Motele

• Motel Irina

[edytuj] Zajazdy

• Zajazd Wiking
• Zajazd Boghan
• Zajazd Tanona
• Zajazd Dworek Czarnieckiego

[edytuj] Sport i rekreacja

[edytuj] Kluby i organizacje sportowe (najważniejsze)

• Sportowa Spółka Akcyjna "Jagiellonia"
• Białostocka Drużyna Futbolu Amerykańskiego "Lowlanders Białystok"
• Podlaskie Stowarzyszenie Sportu Osób Niepełnosprawnych "Start" Białystok
• Aeroklub Białostocki
• Automobilklub Podlaski
• Białostocki Klub Sportowy "Hetman"
• Klub Sportowy "Włókniarz"
• Zakładowy Klub Sportowy "Instal"
• AZS PB
• AZS Pronar Zeto Astwa Białystok - siatkówka kobiet
• AZS BTPS Białystok - siatkówka kobiet
• AZS WSAP
• Podlaski Klub Sportowy "Żubry Białystok"
• Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
• Białostocki Ośrodek Japońskich Sztuk Walki "SHOBUKAI"
• Uczniowski Klub Sportowy "Kaliber"
• Uczniowski Klub Sportowy "TROPS"
• Uczniowski Klub Sportowy "Mechaniak"
• Uczniowski Klub Sportowy "Elektryk"
• Uczniowski Klub Sportowy "FCB Baruch Dojlidy WSFiZ" (tenis stołowy)
• Centrum Kultury i Rekreacji
• Amatorska Drużyna Hokejowa - ADH Białystok
• Katolicki Klub Sportowy "Piast Białystok

[edytuj] Obiekty sportowo-rekreacyjne

Stadiony i hale sportowe

• Stadion lekkoatletyczny "Polonez" na "Zwierzyńcu"
• Stadion i Hala Sportowa BKS Jagiellonii
• Stadion Miejski w Białymstoku
• Stadion i Hala Sportowa KS Włókniarz
• Stadion KKS Ognisko
• Hala Sportowa Akademii Medycznej

Baseny

• MOSiR (Mazowiecka, Włókiennicza, Stroma) (kryte)
• Międzyszkolnego Ośrodka Sportowego (kryty)
• BKS Hetman (otwarty)
• Hotel Gołębiewski (basen tropicana)

Korty tenisowe

• Korty Tenisowe Richi
• Korty Tenisowe Politechniki Białostockiej
• Korty Tenisowe Towarzystwa Tenisowego Stanley
• Korty Tenisowe Zwierzynieckiego MOSiR

Inne

• Ośrodek Sportów Wodnych w Dojlidach
• Centrum Zabaw dla Dzieci FIKOLAND & RE-kreacja
• Centrum Sportu i Rekreacji "Maniac Gym"
• Kompleks Rekreacyjny Tropikana – Hotel Gołębiewski
• Skatepark
• Rolkowisko Zwierzynieckiego MOSiR
• Lodowisko Zwierzynieckiego MOSiR
• Strzelnica sportowa LOK

Parki i rezerwaty

• Park Antoniuk
• Park Branickich
• Park Centralny
• Park Dojlidy
• Park im. Dziekońskiej
• Park Planty
• Park Poniatowskiego
• Park Zwierzyniec

W granicach miasta znajdują sie dwa rezerwaty przyrody:

• Las Zwierzyniecki
• Rezerwat Antoniuk

[edytuj] Ważniejsze wydarzenia miejskie

• Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich
• Białysztuk – prezentacja inicjatyw teatralnych
• Podlaskie Spotkania Teatrów Lalkowych
• Międzynarodowy Dzień Teatru
• Dni Miasta Białegostoku
• Dni Sztuki Współczesnej
• Jesień z Bluesem
• Zaduszki Bluesowe
• Białostockie Spotkania Folkowe
• Festiwalu Polskiej Kultury Niezależnej UNDERGROUND.pl
• Filmowe Podlasie Atakuje
• Pokazy filmowe Szorty i Cinema Off
• Międzynarodowy Konkurs Duetów Fortepianowych
• Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej
• Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej (tylko koncert galowy)
• Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej – Hajnówka (tylko koncert galowy)
• Międzynarodowy Przegląd Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego
• Letnie Koncerty w Ogrodach Branickich
• Katedralne Koncerty Organowe
• Dni Kultury Chrześcijańskiej
• Liga Kabaretów Białostockiej Pustyni Kabaretowej
• Białostockie Dni Zamenhofa
• Białostocka Wiosna Muzyczna
• Festiwal Muzyki Barokowej
• Moniuszkowski Festiwal Podlasia
• Międzynarodowy Przegląd Orkiestr Dętych
• "Frankofonia na Wiosnę"
• Festiwal Piosenki Żeglarskiej Kopyść
• Międzynarodowy Turniej Tańca "Złote Pantofelki"
• Juwenalia
• Białostocka Masa Krytyczna
• Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki
• Tydzień Nauk Humanistycznych
• Centralia

[edytuj] Festiwale mniejszości narodowych

• Ogólnopolski Festiwal "Piosenka Białoruska"
• Festiwal Piosenki Polskiej i Białoruskiej "Białystok - Grodno"
• Święto Kultury Białoruskiej
• Dni Kultury Rosyjskiej
• Festiwal Kultury Ukraińskiej Na Podlasiu "Podlaska Jesień"

[edytuj] Ciekawostki

• W Białymstoku urodził się twórca języka Esperanto, Ludwik Zamenhof
• W Białymstoku istnieje największy w Polsce Polmos
• Trzecią żoną Jana Klemensa Branickiego była Izabella z Poniatowskich Branicka, siostra króla Stanisława Augusta Poniatowskiego
• Na dworze Branickiego gościli (i często mieszkali przez pewien czas): król August II (1726-1727 i powtórnie 1729), król August III z żoną i synami Ksawerym i Karolem (1744 i 1752), książę kurlandzki Karol (dwukrotnie w 1759), biskup Ignacy Krasicki (1760), Stanisław August Poniatowski (sporadycznie za życia Branickiego, zaś po jego śmierci bardzo często odwiedzał siostrę i przebywał na dworze pewien czas), cesarz Józef II Habsburg (1780), wielki książę Paweł, późniejszy car, z żoną (1782), król Ludwik XVIII (1798), także posłowie: francuscy, angielscy, tureccy i rosyjscy.
• Poseł turecki, który odwiedził Białystok w 1755 r., powróciwszy do kraju powiedział, że w Lechistanie dwóch królów widział – większego i mniejszego [Branickiego], lecz ten mniejszy ma więcej powagi i znaczenia.
• Białystok jest największym miastem w Polsce posiadającym tylko jeden rodzaj komunikacji miejskiej (autobusową).
• Na cześć miasta, jedna z asteroid w pasie planetoid układu słonecznego otrzymał nazwę 19981 Bialystock.
• W Białymstoku uczył sie jeden z premierów Izraela - Icchak Szamir

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• dzielnice Białegostoku
• getto białostockie
• gospodarka Białegostoku
• gwara białostocka
• historia Białegostoku
• pies Kawelin
• województwo podlaskie
• powiat białostocki
• Ludność Białegostoku

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Urząd Miejski w Białymstoku
• Białystok w katalogu Open Directory Project

• Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi