CISC
CISC (ang. Complex Instruction Set Computers) – nazwa architektury mikroprocesorów o następujących cechach:
- duża liczba rozkazów (instrukcji)
- mała optymalizacja – niektóre rozkazy potrzebują dużej liczby cykli procesora do wykonania
- występowanie złożonych, specjalistycznych rozkazów
- duża liczba trybów adresowania
- do pamięci może się odwoływać bezpośrednio duża liczba rozkazów
- mniejsza od RISC-ów częstotliwość taktowania procesora
- powolne działanie dekodera rozkazów
Jest architektura zestawu instrukcji dla mikroprocesora, w którym każda instrukcja może wykonać kilka operacji niskiego poziomu, jak na przykład pobranie z pamięci, operację arytmetyczną, albo zapisanie do pamięci a to wszystko w jednej instrukcji. Przed powstaniem procesorów RISC, wielu komputerowych architektów próbowało zmostkować lukę semantyczną – aby zaprojektować zestawy instrukcji, które wspierałyby języki programowania wysokiego poziomu przez dostarczenie instrukcji wysokiego poziomu np. call i return, instrukcje pętli i kompleksowe tryby adresowania aby pozwolić strukturom danych i szeregom dostępu być połączonym w jedną instrukcję. Rezultatem tego były programy o mniejszym rozmiarze i z mniejszą ilością odwołań do pamięci, co w tamtym czasie bardzo ograniczyło koszty pojedynczego komputera.
Z reguły procesory wykonane w architekturze CISC działają wolniej niż procesory, o przeciwstawnych założeniach RISC, działające z tą samą częstotliwością.
Przykłady rodzin procesorów o architekturze CISC to:
Współczesne procesory zgodne z x86 produkowane przez firmy Intel i AMD przetwarzają rozkazy procesora x86 na proste mikropolecenia pracujące wg idei RISC wykonujące się znacznie szybciej i po kilka jednocześnie.