FreeBSD

FreeBSD

Rodzina	BSD
Aktualna wersja stabilna	7.0 / 27 lutego 2008
Producent	The FreeBSD Project
Licencja	BSD
Jądro	monolityczne
Oficjalna witryna	www.freebsd.org

Ekran powitalny FreeBSD

FreeBSD – popularny system operacyjny z rodziny Unix. Do wersji 2.0 wywodził się z systemu 4.3BSD, kolejne wersje wywodziły się z 4.4BSD Lite2; obu stworzonych przez Computer Systems Research Group (CSRG) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Podobnie jak NetBSD, jest bezpośrednią pochodną 386BSD - systemu będącego pierwszą próbą przeportowania systemu Unix z gałęzi BSD na architekturę IA-32. Początkowo znany pod nazwą Unofficial 386BSD Patchkit.

Inicjatorami projektu byli Nate Williams, Rod Grimes i Jordan Hubbard. Nazwę FreeBSD wymyślił David Greenman ^[1] z firmy Walnut Creek CDROM, która od początku wspierała projekt. Oficjalną maskotką FreeBSD jest daemon, oficjalnym hasłem jest The power to serve (ang. Potęga aby służyć).

Pierwsza wersja systemu ukazała się 30 listopada 1993. Obecnie dostępne i wspierane są 2 wersje stabilne: tzw. legacy 6.3^[2] oraz 7.0.

Najnowsza wersja - 7.0^[3] zawiera m.in. kompilator GCC w wersji 4.2.1 oraz wsparcie dla systemu plików ZFS. Począwszy od 11 października 2007 wersja rozwojowa (tzw. FreeBSD-CURRENT) jest oznaczana numerem wersji 8^[4].

W 2005 podjęto decyzję o przejściu na bardziej regularne wydania. Od tej pory nowe wersje ukazywać się będą co 6-8 miesięcy, aby rozwój systemu stał się bardziej przewidywalny dla podmiotów zeń korzystających. Decyzja ta podyktowana była przeciągającymi się pracami nad rewolucyjną w wielu dziedzinach linią 5.x, która długo nie mogła osiągnąć wymaganej stabilności.

[edytuj] Kalendarium rozwoju

19 czerwca 1993 - inicjacja projektu
30 listopada 1993 - FreeBSD 1.0 (na bazie 386BSD i 4.3BSD Net/2)
lipiec 1994 - FreeBSD 1.1.5.1 (ostatnie z serii 1.x.x)
22 listopada 1995 - FreeBSD 2.0 (oparte na kodzie 4.4BSD Lite, bez kodu AT&T)
16 października 1998 - FreeBSD 3.0 (uaktualnienia z 4.4BSD Lite2, pierwsza wersja ELF)
29 listopada 1998 - FreeBSD 2.2.8 (ostatnie z linii 2.x i ostatnia w formacie binariów a.out)
24 czerwca 2000 - FreeBSD 3.5 (ostatnia wersja z linii 3.x)
13 marca 2000 - FreeBSD 4.0
20 kwietnia 2001 - FreeBSD 4.3 - pierwsza stabilna wersja linii 4.x
19 stycznia 2003 - FreeBSD 5.0
6 listopada 2004 - FreeBSD 5.3 - pierwsza stabilna wersja linii 5.x
25 stycznia 2005 - FreeBSD 4.11 (ostatnie z linii 4.x)
4 listopada 2005 - FreeBSD 6.0
25 maja 2006 - FreeBSD 5.5 (ostatnia wersja z linii 5.x)
18 stycznia 2008 - FreeBSD 6.3
27 lutego 2008 - FreeBSD 7.0

(Więcej szczegółów na temat wydań poszczególnych wersji w kalendarium Informatyki)

[edytuj] Dostępność

Jest darmowym systemem operacyjnym dostępnym z pełnym kodem źródłowym. Źródła całego systemu wraz z historią (istnieje możliwość pobrania najstarszych wersji) - nie tylko jądra - dostępny jest w centralnym repozytorium opartym na CVS. Nad rozwojem projektu czuwa zamknięta grupa programistów - tzw. Core Team, który nadzoruje pracę oficjalnych deweloperów (committers) i innych programistów.

Rozprowadzany na zmodyfikowanej licencji BSD pozwalającej na integrację kodu do projektów zamkniętych pod warunkiem załączenia informacji o autorach.

[edytuj] Informacje techniczne

System zgodny z normą POSIX. Powłoka - każda zgodna z normą POSIX, domyślnie dostarczany z csh (de facto tcsh) i sh (oparte na ash). System plików - FFS, UFS, UFS z rozszerzeniem softupdates, UFS2 (w wersjach nowszych od FreeBSD 5.0). Obsługiwane są również nienatywne systemy plików, np. ZFS, XFS (oba od wersji 7), linuksowy ext2 oraz FAT oraz podsystem FUSE. Format binariów - obecnie ELF, do wersji 2.2.8 a.out. Jądro monolityczne, aczkolwiek z możliwością dołączania i odłączania modułów podczas pracy systemu.

FreeBSD charakteryzuje się dużą ilością nowinek w porównaniu z innymi systemami wywodzącymi się 4.4BSD: NetBSD i OpenBSD. Początkowo inicjatorzy projektu FreeBSD postanowili skupić się na stworzeniu systemu dla najpopularniejszej architektury sprzętowej i386. Z czasem jednak zaczęły się ukazywać także wersje dla architektur PC98, DEC Alpha (od wersji 7 systemu architektura ta przestaje być wspierana), Sun UltraSPARC, AMD64, IA-64 Itanium, ARM i PowerPC; w przygotowaniu jest wersja dla procesorów MIPS.

W trybie ABI można uruchamiać programy skompilowane dla Linuksa, SCO oraz SVR4 (Solaris). Binaria dla systemów BSDI, NetBSD i OpenBSD są uruchamiane w niezmienionym trybie.

FreeBSD korzysta z opartego na źródłach systemu pakietowania znanego jako porty. Szkielet tego rozwiązania opiera się na plikach automatyzujących Makefile dla BSD make. Repozytorium portów zawiera prawie 18 tysięcy programów przystosowanych do działania na tym systemie. Na bazie portów udostępniane są prekompilowane pakiety binarne z domyślnymi opcjami dla wszystkich aktualnie wspieranych wersji i architektur sprzętowych FreeBSD. Zalety portów przyczyniły się do tego, że stały się bazą lub zainspirowały rozwój zbliżonych rozwiązań wykorzystywanych w systemach OpenBSD, NetBSD (pkgsrc) oraz Linux Gentoo (portage). Więcej informacji.

[edytuj] Zastosowania

Ze względu na swą wydajność i niezawodność (niemal wzorcowa implementacja stosu TCP/IP^{[potrzebne źródło]}) często stosowany jako serwer lub zapora sieciowa. FreeBSD obsługuje wiele z najbardziej obciążonych serwisów w Internecie^{[potrzebne źródło]} (Yahoo!, ISC, Apache.org, New York Internet, Netcraft czy polski Home.pl). Równie dobrze spełnia swoją rolę jako system operacyjny na biurko.

Ze względu na liberalną licencję fragmenty jego kodu znalazły się w takich projektach jak Microsoft Windows, a ostatnio Mac OS X oraz Mac OS X Server, który powstał w oparciu o mikrojądro Mach i rozwiązania zaczerpnięte z FreeBSD oraz NetBSD. Ponadto wiele zamkniętych urządzeń (np. routery Junipera czy sprzętowe zapory firmy Nokia) działa w oparciu o FreeBSD.