Pleonazm
Pleonazm, masło maślane (z gr. pleonasmos "nadmiar") – jeden z błędów logiczno-językowych; niepoprawne wyrażenie, w którym jedna część wypowiedzi zawiera te same treści, które występują w drugiej części.
- Przykłady
- maślane masło
- aglomeracja miejska
- w miesiącu lipcu
- okres czasu
- akwen wodny
- powtórzyć jeszcze raz
- fakty autentyczne
- potencjalne możliwości
- kontynuować dalej
- przychylna akceptacja
- pełen komplet
- cofać się do tyłu
- dwie równe połowy
- puchar UEFA w piłce nożnej
- dania fast food
- dnia 13 kwietnia
- gra fair play
- artykuły AGD
- numer NIP
- pamięć RAM
- dioda LED
- płyta CD
- numer PIN
- podatek VAT
- wirus HIV
- wracać z powrotem
- podskoczyć do góry
- spaść w dół
- oczywista oczywistość
- wyświetlacz LCD[1]
Pleonazmy często zawierają wyrazy pokrewne (np. maślane masło) albo wyrazy obce, których twórca wypowiedzi nie rozumie (np. akwen wodny).
Pleonazmem szczególnego rodzaju jest figura retoryczna – wyrażenie, w którym wypowiedź, mająca pewne znaczenie wynikające z jej formy leksykalnej lub gramatycznej, uzupełniana jest niepotrzebnymi słowami niejako zastępującymi te formy, np. dodawanie przysłówka "bardziej" albo "mniej" do form stopnia wyższego przymiotników (np. bardziej częstszy, mniej bogatszy).
Pleonazmy są często stosowane w reklamie w konstrukcjach typu nowy, ulepszony itp.
