Poczta elektroniczna

Poczta elektroniczna, e-poczta (ang. electronic mail, e-mail) to jedna z usług internetowych, w prawie zwanych usługami świadczonymi drogą elektroniczną, służąca do przesyłania wiadomości tekstowych (listów elektronicznych). Obecnie do przesyłania e-maili używany jest protokół Simple Mail Transfer Protocol.

Słowo e-mail próbowano w Polsce zastąpić słowem listel (od list elektroniczny), starano się także rozpropagować określenie el-poczta (analogia do el-muzyki, czyli muzyki elektronicznej) – słowa te jednak nie przyjęły się w codziennym użyciu. Językoznawcy za poprawne uznają jedynie formy e-mail oraz mejl^[1] – i chociaż ta ostatnia używana jest na razie w języku potocznym, językoznawcy zalecają używać jej w piśmie wszędzie z wyjątkiem oficjalnych tekstów, dopóki forma ta nie przyjmie się dobrze w języku polskim^[2].

Zgodnie z prawem telekomunikacyjnym usługa poczty elektronicznej nie jest usługą telekomunikacyjną.

[edytuj] Rozwój usługi

E-mail jako taki został wymyślony w roku 1965, autorami pomysłu byli Louis Pouzin, Glenda Schroeder i Pat Crisman – wówczas jednak usługa ta służyła jedynie do przesyłania wiadomości od jednego użytkownika danego komputera do innego użytkownika tej samej maszyny, a adres emailowy w zasadzie jeszcze nie istniał. Usługę polegającą na wysyłaniu wiadomości od użytkownika jednego komputera do użytkownika innego wymyślił w roku 1971 Ray Tomlinson, on również wybrał znak @ (at) do rozdzielania nazwy użytkownika od nazwy maszyny (a później nazwy domeny internetowej).

Na początku do wysyłania e-maili służył protokół CPYNET, później wykorzystywano FTP, UUCP i wiele innych protokołów, a na początku lat 80. Jonathan B. Postel opracował specjalnie do tego celu protokół SMTP.

Istnieje rozszerzenie poczty elektronicznej – MIME, umożliwiające dołączanie do e-maili danych innego typu w formie tzw. załączników.

Wiele komputerów nie jest obecnych w sieci cały czas. Inne nie posiadają stałych adresów IP. W związku z tym we współczesnym Internecie pocztę przesyła się z wykorzystaniem serwerów pośredniczących. Do odbioru poczty na nich zgromadzonej stosuje się specjalne protokoły – najbardziej znane to POP3 i IMAP.

[edytuj] Oprogramowanie

Popularne programy serwerowe (MTA) obsługujące pocztę to Sendmail, Postfix, Exim, Mdaemon i qmail. Błędna konfiguracja serwera może doprowadzić do powstania open relay.

Popularne programy do odbioru i wysyłania poczty (Mail User Agent – MUA):

tekstowe: elm, elmo, mutt, pine
graficzne: Balsa, Eudora, Evolution, KMail, Microsoft Outlook, Microsoft Outlook Express, Mozilla Suite/SeaMonkey, Mozilla Thunderbird, Netscape Messenger, Opera, Pegasus Mail, Sylpheed, The Bat!

Najczęściej używanym programem stanowiącym bramkę z protokołów odbiorczych POP3 do SMTP jest fetchmail.

Obecnie, prawie każdy dostawca usług poczty elektronicznej oferuje dostęp do skrzynki e-mail poprzez www, tzw. webmail.

[edytuj] Darmowe skrzynki

Większość popularnych portali internetowych udostępnia darmowe skrzynki w zamian za otrzymywanie reklam.

Przykłady dużych skrzynek

Adres serwisu	Adres	Wielkość skrzynki (GB)	Maksymalna wielkość wiadomości (MB)	SSL	Poczta przez stronę WWW	Wersja polska	Uwagi
poczta.wp.pl	@wp.pl, @wp.eu	3	50	(tylko logowanie)			reklamy doczepiane do maili; bramka www z uciążliwymi reklamami pop-up i flashowymi; rygorystyczny filtr antyspamowy
poczta.o2.pl	@tlen.pl, @o2.pl, @go2.pl	10	100				brak reklam doczepianych do listów; reklamy flash na poczcie; obecność filtra antyspamowego; dużo reklam przysyłanych przez portal; trzy adresy na jedno konto
poczta.onet.pl	@poczta.onet.pl, @vp.pl, @op.pl, @buziaczek.pl, @autograf.pl, @onet.eu, @poczta.onet.eu, @amorki.pl	1	20	(tylko logowanie)			reklamy doczepiane do maili; bramka www z uciążliwymi reklamami pop-up i flashowymi, wielkość 1 gb dostępna tylko czasowo, a na stałe wielkość skrzynki wynosi 250 mb; dość długi czas doręczania przesyłek.
poczta.gazeta.pl	@gazeta.pl	6,4 (stale rośnie)	20				od 16 lutego 2008 roku poczta w gazeta.pl jest obsługiwana przez GMail - z pełną integracją funkcjonalności.
poczta.gery.pl	@gery.pl	1	20				całkowity brak reklam; niewygodny panel do obsługi poczty przez www
poczta.31.pl	@31.pl	3	30				brak reklam w bramce WWW po zalogowaniu; w momencie logowania są reklamy flashowe
poczta.interia.pl	@interia.pl, @poczta.fm, @interia.eu	ok. 74	50				maksymalnie 1500 listów na koncie; reklamy doczepiane do tekstu maili; uciążliwe reklamy pop-up i flashowe w bramce WWW
gmail.com	@gmail.com	6,4 (stale rośnie)	20				brak reklam doczepianych do listów; brak reklam pop-up i flashowych; obecność filtra antyspamowego (brak możliwości jego wyłączenia); ubogi interfejs graficzny; usługa świadczona w fazie beta
Yahoo! Polska	@yahoo.pl	1	10				reklamy doczepiane do listów; brak reklam pop-up, flashowych i przychodzących od portalu; dobre zabezpieczenia antyspamowe; możliwość tworzenia wirtualnych adresów